غذا؛ پلی میان فرهنگها و گنجینهای برای سلامت: غذا، زبان مشترک فرهنگها
یکی از چیزهایی که انسانها با فرهنگها و طرز نگرشهای مختلف را دور هم جمع میکند، غذاست. خوردنیها، فراتر از یک نیاز بیولوژیکی، عنصری بنیادین در تار و پود فرهنگها و هویت جوامع بشری هستند. از سفرههای ساده و محافل گرم خانوادگی گرفته تا جشنهای باشکوه ملی، در همه این دورهمیها، غذا همواره زبان مشترکی بوده که مردمان با گرایشها و پیشینههای گوناگون را در کنار هم قرار داده و به یکدیگر پیوند داده است. این زبان، با طعمها، عطرها و روشهای پخت متنوع خود، داستان تاریخ، باورها و ارزشهای هر تمدن را در دل خود نهفته داشته و روایت میکند. با چشیدن یک غذای محلی از یک شهر یا منطقه به آدابوسنن و خلق و خوی مردمان آن پی خواهید برد.
غذا پلی است که اتصالدهنده فرهنگها و ادیان مختلف میباشد. اینجاست که به اهمیت فرهنگ غذایی یک شهر یا محل، متریال مورد استفاده و ادویههای موجود در آن پی میبرید. غذا، زبان مشترک فرهنگها است. در ادامه به این موضوع و تاثیر آن بر زندگی افراد بیشتر خواهیم پرداخت.
غذا به مثابه هویت و تاریخ یک ملت
هر غذا، در پس خود داستانی دارد. از انتخاب مواد اولیه گرفته تا ادویهها، طرز پخت و نحوه ترکیب شدن مواد. داستانی که ریشه در خاک، آب و هوا و تاریخ منطقه داشته و به نوعی روایتگر تبادلات فرهنگی، مهاجرتها و حتی باورهای مذهبی یک ملت میباشد.
در ایران، عطر و رنگ زعفران در پلوها، طعم ترش سماق در کبابها یا عطر دلانگیز سبزیجات در آشها همگی نمادهایی از فرهنگ غنی و تاریخ چند هزار ساله این مرزوبوم هستند. در ایتالیا، پاستا و پیتزا تنها غذا نیستند، بلکه بخشی جداییناپذیر از هویت ملی و ابزاری برای دور هم جمع شدن خانوادهها و دوستان در محافل گرم محسوب میشوند. در مکزیک، ذرت نه تنها یک ماده غذایی مقدس بوده که در قلب بسیاری از خوردنیهای سنتی این کشور جا خوش کرده و روح تمدن آزتک در آن زنده است. همین پیوند عمیقی که میان غذا و فرهنگ یک ملت وجود دارد، آن را به یکی از قدرتمندترین ابزارهای انتقال میراث فرهنگی از نسلی به نسل دیگر تبدیل کرده است.
مادربزرگها با انتقال دستور پخت غذاهای سنتی به نسلهای بعد، نه تنها طعمها را بلکه خاطرات، آیینها و بخشی از هویت فرهنگی خود را نیز به نوادگانشان منتقل میکنند. این انتقال، یک فرایند فرهنگی همواره زنده میباشد که دائماً در حال تکامل است. هسته اصلی این ارتباط و تبادل فرهنگی، غذاها و دیگر خوراکیهای خوشمزه هستند. به همین دلیل غذا، زبان مشترک فرهنگها به حساب میآید.
غذا: زبان سلامت در سراسر جهان
در حالی که غذا، زبان مشترک فرهنگهاست، به طور جدی و بسیار تاثیرگذار به عنوان یک زبان جهانی برای سلامت جوامع نیز شناخته میشود. آنچه در گذشته تنها به عنوان سنت و طعم شناخته میشده امروز به پشتوانه علم تغذیه و پیشرفت آن در پیشگیری و مدیریت بیماریها، غذا به ابزاری بسیار پرقدرت برای حفظ سلامتی تبدیل شده است. درک این زبان، مستلزم داشتن نگاهی عمیقتر به ترکیبات مغذی به کاررفته در تهیه مواد غذایی و روشهای پخت میباشد. به همین دلیل مقوله غذاشناسی در میان رشتههای دانشگاهی جا خوش کرده است.
غذا: پیونددهنده انسانها در مهاجرت
غذا، زبان مشترک فرهنگهاست. افرادی که در زندگی خود مهاجرت را به هر شکلی تجربه کردهاند، به طور ملموسی به درک این حقیقت دست یافتهاند. این مهاجرت در ابعاد کوچک که به صورت نقل مکان مردم یک کشور از یک منطقه به منطقه دیگر میباشد تا ابعاد بزرگ آن که مهاجرت افراد از یک کشور یا قاره به نقطه دیگر اتفاق میافتد، تعریف میشود. همین جابجاییها، غذاهای متنوع بهوجود آورده و یک خوراکی بینالمللی را بومیسازی کرده است. در بسیاری از مواقع افراد با مسافرت به نقاط مختلف جهان، فرهنگ غذایی، محلی و بومی خود را به دنیا معرفی نمودهاند. جالب است بدانید بعد از زبان محاورهای، مزه و طعم خوراکیها تنها ابزاری است که میان انسانهای متفاوت ارتباط برقرار کرده است. غذا به انسانها نشان میدهد اهالی جدید سرزمین و شهرشان، چندان هم با آنها متفاوت و بیگانه نیستند.
یک دورهمی گرم با غذاهای بومی که به دست مردمی از دیاری دیگر پخته و تهیه شدهاند، برای برقراری یک رابطه دوستانه جدید در شهر یا کشوری جدید با سهولت و زیبایی هر چه تمام شکل خواهد گرفت. غذا مثل یک معجزه عمل کرده و از دلتنگی مهاجران و مسافران به دلیل دور شدن از سرزمین مادریشان میکاهد. یک سفر خیالانگیز با دنیایی از مزههای اصیل و بینظیر میتواند بسیار جذاب باشد.
غذا: بهبود صنعت گردشگری
دولتها و مردمانی که میدانند غذا، زبان مشترک فرهنگها است، از این حقیقت برای گسترش صنعت گردشگری و تشویق و ترغیب مردم کشورهای مختلف به شهر و دیار خود و چشیدن طعم غذاهای بومی آن منطقه استفاده کردهاند. باور کردنی نیست؛ اما کارآفرینان بسیاری به کمک زبان خوراکیها و عرضه طعمهای بهیادماندنی به گردشگران خارجی، سبب جلب مسافران بیشتری به سمت و سوی خود شدهاند. قدرت این ابزار به اندازهای است که مشتاقان و طرفداران خود را از فرسخها دورتر به سوی خود جذب میکند.
افرادی هستند که از زبان مشترک غذا برای کسب درآمد کمک گرفتهاند. آنها با طبخ و عرضه غذاهای بومی و محلی خود در یک شهر یا کشور بیگانه، مردم آن منطقه را به چشیدن طعمی متفاوت از فرهنگ و آداب و رسوم شهر خود مهمان میکنند. این چالش برای مشتریان، جذاب و برای مهاجران درآمد به همراه دارد. برخی از مهاجرین پخت غذاهای محلی خود را در منطقهای آغاز میکنند که تعداد زیادی از هموطنان خود در آنجا ساکن هستند. این کار برای مشتریان تداعیگر خاطرات و یادآور طعمها و مزههای دوران کودکی آنهاست. همین امر آنها را به مشتریان وفادار تبدیل میکند. برخی دیگر خوراکیهای پرطرفدار ملل مختلف را طبخ میکنند تا سلایق زیادی را با خود همراه سازند. مطالعه انواع لازانیا در فرهنگهای مختلف برای افرادی با این ایده جذاب به نظر میرسد.
غذای موردپسند همه فرهنگها و سلایق
شاید برای شمایی که به این باور رسیدهاید که غذا، زبان مشترک فرهنگهاست این سوال مطرح شده باشد که چه غذایی با فرهنگ و سلیقه مردم سراسر دنیا سازگار بوده و از آسیا تا اروپا و آمریکا سفره همه را رنگارنگ کرده است؟ پاسخ ما به این سوال این است، پاستا و ماکارونی. طرفداران این خوردنی دلچسب، سن و سال و محدودیت جغرافیایی نمیشناسند. داستان خوشمزه و جذاب اسپاگتی از کشور ایتالیا آغاز شد. ماکارونی نماد هویت این کشور محسوب شده و سفره روز یکشنبه مردمان این سرزمین را به خود اختصاص داده است. شاید آشنایی با قواعد پخت و خوردن اسپاگتی ایتالیایی برای شما جالب باشد.
هم اکنون پاستا و ماکارونی به یک زبان مشترک جهانی تبدیل شده و مردمان هر سرزمین، آن را به سبک، سلیقه و نوع فرهنگ و خواستگاه خود بومیسازی کردهاند. برخی آن را با سس گوشت، برخی دیگر با سس مایونز و سوسیس و کالباس و برخی با مخلوط سبزیجات میل میکنند.
نتیجهگیری
غذا، زبان جهانی است که فرهنگها را به هم پیوند میدهد و در عین حال، کلید سلامت پایدار است. غذا، زبان مشترک فرهنگها محسوب میشود. درک این زبان مشترک، چه در ابعاد فرهنگی و چه در ابعاد فیزیولوژیکی، به ما کمک میکند تا زندگی غنیتر، سالمتر و پربارتری داشته باشیم. غذا یادآور مزههای خوش خاطره کودکی در دیار غربت و ابزاری قدرتمند برای به هم پیوند دادن انسانها تلقی میشود. هر غذا در پس خود داستانی از تاریخ و آدابورسوم یک سرزمین دارد؛ به همین علت از کنار یک سفره خوش رنگ و نقش به سادگی نمیتوان گذشت. ماکارونی، لازانیا و پاستا امروزه در سراسر دنیا به عنوان یک غذای مقرونبهصرفه و سریع شناخته میشوند. یک خوردنی که در هر جای دنیا که باشید میتوانید برای یک میزبانی منحصربهفرد آن را در سفره خود قرار دهید.
دیدگاهها